Diş Taşı Nedir? Diş Taşı Temizliği Nasıl Yapılır?

Diş Taşı Nedir? Diş Taşı Temizliği Nasıl Yapılır?

Dt. Özlem Karabıyık
Dt. Özlem Özgürol Pedodonti

Oluşturma Tarihi : 23.12.2025 14:22

Son Güncelleme Tarihi : 20.01.2026 10:25

Diş taşı; dişlerin etrafında özellikle diş eti hizasında ve diş aralarında biriken sert plak tabakasıdır. Tartar olarak da bilinen diş taşı, yiyecek artıklarının ve bakteri plağının zamanla tükürük mineralleriyle sertleşmesi sonucu oluşur. Bu durum düzenli ağız ve diş bakımı yapılmadığında ortaya çıkar ve müdahale edilmediğinde ağız kokusu, diş eti çekilmesi ve iltihabına zemin hazırlar. Diş taşı temizliği, diş hekimleri tarafından ultrasonik cihazların ve el aletlerin kullanılmasıyla yapılır. 
İçindekiler

Diş Taşı (Tartar) Nedir?

Diş taşı (dişte tartar), diş yüzeyinde biriken yumuşak bakteri plağının tükürükteki minerallerle birleşerek zamanla sertleşen bir tabakadır. Sarımsı ve kahverengimsi renkte görünen bu tabaka diş fırçalama işlemi ile giderilemeyecek kadar sert yapıdadır. Diş eti hizasında ve diş aralıklarında görülen diş taşı aynı zamanda diş yüzeylerinde leke oluşumuna neden olur. 


Diş fırçası ve diş ipiyle giderilemeyen tartar diş etlerine baskı yapar. Buna bağlı olarak da diş etinde kızarıklığa, kanamaya ve iltihaplanmaya zemin hazırlar. Plakların zamanla mineralize olmasıyla ortaya çıkan diş taşı ilerleyen süreçlerde diş kaybına da neden olabilir.  

Diş Taşı Nasıl Oluşur?

Tartar diş, ağız içinde biriken plak tabakasının zamanla sertleşmesi sonucu oluşur. Plak, tükürük yiyecek artıkları ve bakterilerin birleşmesiyle diş yüzeyinde oluşan yapışkan bir tabakadır. Düzenli ve doğru şekilde fırçalanmayan dişlerde bu plak temizlenemez ve tükürükteki minerallerin etkisiyle sertleşerek diş taşına dönüşür. Diş taşı genellikle dişlerin diş etiyle birleştiği bölgelerde, alt ön dişlerin arka yüzeylerinde ve üst azı dişlerinin yanlarında daha sık görülür.


Diş taşı oluşumunu artıran faktörler arasında yetersiz ağız hijyeni, düzensiz diş fırçalama, diş ipi kullanımının ihmal edilmesi, sigara ve tütün ürünleri kullanımı, sık çay-kahve tüketimi ve bazı kişilerde tükürük yapısının diş taşı oluşumuna yatkın olması yer alır. Oluşan diş taşı yalnızca estetik bir sorun değildir. Bu taşlar, diş etine baskı yaparak iltihaba, kanamaya ve zamanla diş eti çekilmesine yol açar. Bu nedenle diş taşı oluşumu erken dönemde fark edilmeli ve profesyonel bir temizlikle dişler eski haline getirilmelidir.

dis sararmasi

Diş Taşı Nedenleri Nelerdir?


Diş taşı, yiyecek artıklarının ve bakteri plağının yeterince temizlenmemesi sonucu tükürükteki minerallerle bütünleşmesiyle oluşur. Özellikle ağız hijyeninin ihmal edilmesiyle meydana gelen tartar diş yüzeyine sıkıca tutunarak estetik problemlere yol açar. Diş taşının oluşumu genellikle sık tüketilen asitli, nişastalı ve kafeinli gıdalardan kaynaklanır. Zamanla sertleşen tabaka temizlenmediğinde diş eti iltihabı, kalıcı ağız kokusu ve periodontal hastalıkların meydana gelmesine zemin hazırlar.  


Diş Taşı Belirtileri Nelerdir?

Diş taşı belirtileri arasında diş eti hizasında sarımsı ve kahverengimsi tabaka, diş eti kanaması ve diş eti kızarıklığı yer alır. Bununla birlikte dil ile temas edildiğinde pürüzlü tabaka hissi de tartar oluşumunu gösteren bir bulgudur. Diş taşının diğer belirtileri ise şunlardır: 

  • Diş minesinin yüzeyinde mineralize plak birikiminden kaynaklı lekeler görülür.  
  • Diş taşının ilerlemesiyle diş kökleri açığa çıkabildiği için diş eti çekilmesi görülür.  
  • Diş eti kızarıklığı ve şişlik tartar oluşumundan kaynaklı iltihap semptomlarıdır. 
  • Diş eti kanaması, diş taşının diş etine yaptığı basınç ve tahriş sonucu ortaya çıkan bir belirtidir. 
  • İleri vakalarda dişlerde sallanma görülebilir.  
dis sararmasi

Diş Taşı Temizliği Öncesi Nelere Dikkat Edilmeli?

Diş tartarı temizleme öncesinde özel bir hazırlık gerekmese de, işlemin daha konforlu ve verimli geçmesi için bazı noktalara dikkat edilmesi faydalı olacaktır. Öncelikle diş hekimine mevcut sağlık durumları, düzenli kullanılan ilaçlar ve varsa diş hassasiyeti hakkında bilgi verilmelidir. Özellikle kan sulandırıcı ilaç kullanan, kalp hastalığı olan veya sistemik bir rahatsızlığı bulunan kişilerin bunu hekimine bildirmesi önemlidir.


Temizlik öncesinde dişlerin fırçalanmış olması, ağız içindeki yiyecek artıklarının azaltılmasına yardımcı olur. Ayrıca işlemden hemen önce aşırı kafeinli içecekler tüketmek bazı kişilerde hassasiyeti artırır. Eğer kişi daha önce diş taşı temizliği sırasında belirgin bir hassasiyet yaşamışsa, hekim uygun gördüğü takdirde hassasiyet azaltıcı önlemler tercih eder.

Diş Taşı Temizliği Nasıl Yapılır?

Diş tartarı, profesyonel diş hekimi tarafından özel aletlerin kullanımıyla tartarların diş yüzeylerinden ve diş eti kenarlarından giderilmesiyle temizlenir. Ultrasonik cihazlar diş taşlarını yüksek titreşimler yardımıyla gevşetir ve taşların kırılmasını sağlar. Skaler aletler diş yüzeyindeki tartarları kazınarak temizlenmesine olanak tanır. 


  • Hava ve püskürtme cihazları yüksek basınç hava ve su kullanarak diş yüzeyindeki plak ve lekeleri temizleyerek pürüzsüz görünmesini sağlar. Klinik ortamda diştaşı aşağıdaki adımlar takip edilerek temizlenir: 
  • Diş hekimi, ağız içini muayene eder ve diş taşı birikiminin olduğu bölgeyi tespit eder.  
  • Ultrasonik cihazlarla 15-20 dakika boyunca diş yüzeyindeki taşlar parçalanarak skaler aletler yardımıyla tamamen kazınır.  
  • Ulaşılamayan bölgelere ince aletlerle müdahale edilerek detaylı bir şekilde temizlenir.  
  • Tartar birikimi temizlendikten sonra parlatma işlemine geçilir. Bu işlemde özel fırça ve polisaj macunu kullanılarak diş yüzeyleri parlatılır.  
  • Opsiyonel olarak flor uygulaması yapılır. Flor jelinin uygulanma amacı diş minesi güçlendirmek ve çürük oluşumunu önlemektir.  
  • Tüm işlem tamamlandıktan sonra diş hekimi, hastayı ağız hijyeni konusunda bilgilendirir ve diş taşı oluşumunu önlemek için yapılması gereken rutinleri anlatır.
dis sararmasi

Diş Taşı Temizliği Ne Kadar Sürer?


Diş taşı temizliği, diş hekimi tarafından yapılan profesyonel bir ağız bakımı işlemidir ve genellikle kısa sürede tamamlanır. İşlemin süresi ağızdaki diş taşı miktarına, taşların sertliğine, diş eti durumuna ve kişinin ağız hijyenine bağlı olarak değişir. Ortalama olarak diş taşı temizliği 20–40 dakika arasında sürer.


Hafif düzeyde diş taşı bulunan kişilerde işlem daha kısa sürede tamamlanabilirken, yoğun diş taşı ve diş eti iltihabı olan vakalarda süre biraz daha uzar. Bazı durumlarda diş taşı temizliği tek seansta yapılırken, ileri diş eti problemleri olan kişilerde temizlik birkaç seansa bölünür.

Diş Taşı Temizliği Zararlı mıdır?

Diş taşı temizliği, doğru şekilde ve uzman bir diş hekimi tarafından yapıldığında zararlı değildir. Aksine, ağız ve diş sağlığını korumak için gerekli ve faydalı bir uygulamadır. Toplumda yaygın olan “diş taşı temizliği diş minesine zarar verir” ya da “dişleri inceltir” "diş taşı temizliği zararları vardır" gibi inanışlar bilimsel olarak doğru değildir. Diş taşı temizliği sırasında diş minesinden sağlıklı bir doku alınmaz yalnızca diş yüzeyine yapışmış ve sertleşmiş birikimler temizlenir.


Ancak işlem sonrası bazı kişilerde geçici hassasiyet görülür. Bunun nedeni, diş taşlarının temizlenmesiyle birlikte diş yüzeyinin ve diş eti kenarlarının açığa çıkmasıdır. Bu hassasiyet genellikle kısa sürede kendiliğinden azalır. Diş taşı temizleme yapılmadığında ise diş eti hastalıkları ilerleyebilir, diş eti çekilmesi artabilir ve uzun vadede diş kayıpları yaşanır. Bu nedenle düzenli diş taşı temizliği, zararlı değil aksine ağız sağlığını koruyucu bir işlemdir.

dis sararmasi

Diş Taşları Temizlenmezse Hangi Sorunlara Yol Açar?

Diş taşları temizlenmediğinde ağız ve diş sağlığını olumsuz etkileyen pek çok sorun ortaya çıkar. Diş taşı, diş eti çizgisinde ve altında birikerek diş etine sürekli baskı yapar. Bu durum zamanla diş eti iltihabına (gingivitis) yol açar ve diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve kanama gibi belirtiler görülmeye başlar. Tedavi edilmediğinde ise bu tablo daha ileri bir diş eti hastalığı olan periodontitise dönüşür.


İlerleyen diş eti hastalıkları, diş etinin dişten uzaklaşmasına ve diş eti çekilmesine neden olur. Bu durum diş köklerinin açığa çıkmasına, hassasiyet artışına ve estetik problemlere yol açar. Ayrıca diş taşı altında biriken bakteriler, çene kemiğini etkileyerek kemik kaybına sebep olur. Kemik kaybı arttıkça dişlerin sallanması ve hatta diş kaybı riski ortaya çıkar.


Bunun yanı sıra diş taşları ağız kokusunun (halitozis) en sık nedenlerinden biridir. Diş taşı üzerinde biriken bakteriler kötü kokuya yol açar ve bu durum günlük yaşamı olumsuz etkiler. Özetle, diş taşlarının temizlenmemesi yalnızca estetik değil, uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına neden olabilecek bir durumdur.

Diş Taşı Oluşumu Nasıl Önlenir?

Diş taşı oluşumunu önlemenin en etkili yolu, düzenli ve doğru ağız bakım alışkanlıkları kazanmaktır. Öncelikle dişler günde en az iki kez, tercihen yemeklerden sonra uygun teknikle fırçalanmalıdır. Diş fırçalama, plak oluşumunu azaltarak diş taşına dönüşmeden önce bu birikimlerin uzaklaştırılmasını sağlar. Diş ipi veya ara yüz fırçalarının düzenli kullanımı da oldukça önemlidir. Çünkü diş fırçası, dişlerin arasındaki dar alanlara her zaman yeterince ulaşamaz. Bu bölgelerde biriken plaklar zamanla diş taşına dönüşür. Ayrıca ağız gargaraları, bakteriyel yükü azaltarak ağız hijyenini destekler.


Beslenme alışkanlıkları da diş taşı oluşumunu etkiler. Şekerli ve asitli gıdaların sık tüketimi plak oluşumunu artırır. Sigara ve tütün ürünleri ise diş taşı oluşumunu hızlandıran önemli faktörler arasındadır. Bunların sınırlandırılması diş taşı riskini büyük ölçüde azaltır.Son olarak, düzenli aralıklarla diş hekimi kontrolüne gitmek ve profesyonel diş taşı temizliği yaptırmak, evde bakımın yeterli olmadığı durumlarda oluşan taşların uzaklaştırılmasını sağlar. Genellikle 6 ayda bir yapılan kontroller, diş taşı oluşumunun önlenmesinde en etkili adımlardan biridir.


Diş Taşı Temizliği Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Diş taşı temizliği sonrası ağız ve diş sağlığını korumak, yapılan işlemin etkisini uzun süre devam ettirmek açısından oldukça önemlidir. Temizlikten sonra dişlerde hafif hassasiyet veya diş etlerinde kısa süreli kanama görülür, bu durum genellikle geçicidir. İşlem sonrası ilk birkaç saat çok sıcak veya çok soğuk yiyecek ve içeceklerden kaçınılması önerilir. Ayrıca asitli içecekler, sigara ve tütün ürünleri de mümkünse ilk gün tüketilmemelidir.


Diş taşı temizliği sonrası ağız hijyenine daha fazla özen gösterilmelidir. Dişler günde en az iki kez doğru teknikle fırçalanmalı, diş ipi veya ara yüz temizleyicileri düzenli olarak kullanılmalıdır. Diş hekiminin önerdiği diş macunu veya ağız gargarası kullanımı, hassasiyetin azalmasına ve diş etlerinin iyileşmesine destek olur. Ayrıca düzenli aralıklarla (genellikle 6 ayda bir) diş hekimi kontrolüne gitmek, yeni diş taşı oluşumunun önüne geçmek açısından önemlidir. Bu alışkanlıklar sayesinde diş taşı temizliği sonrası elde edilen temizlik ve ferahlık hissi uzun süre korunur.


Diş taşı temizliği sonrası yemek konusunda genellikle özel bir kısıtlama yoktur ancak işlemden sonraki ilk birkaç saat çok sıcak, çok soğuk ve sert gıdalardan kaçınılması önerilir. Bazı kişilerde diş taşı temizliği sonrası ağrı veya hassasiyet görülür, bu durum çoğunlukla geçicidir ve kısa sürede azalır. Temizlik sonrası diş etlerinin toparlanmasıyla birlikte daha önce fark edilmeyen küçük birikimler kendiliğinden ayrılır. Bu durum halk arasında diş taşı düşmesi olarak ifade edilebilir ve genellikle endişe verici değildir.


dis sararmasi

Diş Taşlarının En Yaygın Görüldüğü Kişiler Kimlerdir?

Diş taşları, ağız hijyeninin yeterince sağlanamadığı durumlarda herkeste oluşabilse de, bazı kişilerde çok daha sık ve hızlı görülür. Bunun temel nedeni hem kişisel alışkanlıklar hem de bireysel biyolojik faktörlerin diş taşı oluşumunu doğrudan etkilemesidir. En yaygın olarak diş taşı görülen grupların başında düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanma alışkanlığı olmayan kişiler gelir. Dişler yeterince temizlenmediğinde plak tabakası kısa sürede sertleşerek diş taşına dönüşür. Özellikle dişlerin arka yüzeyleri ve diş eti kenarları bu birikime daha yatkındır.


Sigara ve tütün ürünleri kullanan kişilerde diş taşı oluşumu daha hızlıdır. Tütün, ağız içindeki bakteri dengesini değiştirir ve diş yüzeylerinde daha yoğun birikimlere neden olur. Benzer şekilde, sık çay ve kahve tüketen bireylerde de diş taşları daha belirgin şekilde görülür. Bazı kişilerde ise tükürük yapısı diş taşı oluşumuna yatkındır. Tükürükteki mineral yoğunluğu fazla olan bireylerde plak daha çabuk sertleşir. Ayrıca ağızdan nefes alma, dişlerde çapraşıklık olması ve eski dolguların çevresi gibi alanlar da diş taşı birikimini kolaylaştıran faktörler arasındadır. Son olarak, düzenli diş hekimi kontrolüne gitmeyen kişilerde diş taşları uzun süre temizlenmeden kaldığı için daha yaygın ve yoğun şekilde görülür. Bu nedenle risk grubunda olan bireylerin ağız bakımına daha fazla özen göstermesi ve düzenli kontrollerini aksatmaması önemlidir.

Diş Taşı Temizliği Fiyatları

Diş taşı temizleme fiyatları, kişinin ağız ve diş sağlığı durumuna, diş taşının miktarına, uygulanacak işleme  göre farklılık gösterir. Genellikle diş taşı temizliği, ölçülü plak ve diş taşı temizliği ile sınırlı olduğunda daha düşük bir ücretlendirmeye tabidir. Ancak diş eti altına uzanan derin diş taşı birikimi varsa veya diş eti hastalığı (periodontitis) gibi ek bir tedavi gerektiriyorsa işlem süresi ve kapsamı arttığından fiyat da buna göre değişiklik gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Genellikle diş taşı temizliğinin 6 ayda bir yapılması önerilir. Ancak diş taşı oluşumuna yatkın kişilerde veya diş eti sorunları olan bireylerde bu süre diş hekiminin önerisine göre daha kısa süreli de olabilir.
Hayır. Diş taşı temizliği, diş minesini inceltmez ve zarar vermez. İşlem sırasında yalnızca diş yüzeyine tutunmuş diş taşları ve plak temizlenir. Doğru şekilde uygulandığında dişin doğal yapısı korunur.
Evde diş taşı temizliği yapmak güvenli değildir. Diş taşı, sertleşmiş bir yapı olduğu için yalnızca profesyonel ekipmanlarla ve diş hekimi tarafından güvenli şekilde temizlenir. Evde yapılan müdahaleler diş etine, diş minesine ve ağız dokularına zarar verir.
Evet, bu durum çoğu zaman normaldir. Diş taşı temizliği sonrası hissedilen boşluklar, aslında dişlerin arasındaki diş taşlarının temizlenmesiyle ortaya çıkan doğal alanlardır. Daha önce diş taşıyla dolu olan bölgeler açığa çıktığı için dişlerde aralanma varmış gibi hissedilir fakat bu durum dişlerin zarar gördüğü anlamına gelmez.
Diş taşı temizliğinden 2 saat sonra gıda tüketimine başlayabilirsiniz. İlk gün sıcak ve katı yiyeceklerden kaçınmanız tavsiye edilir. Örneğin çorba, yoğurt ve püre gibi ılık ve yumuşak gıdaları tüketerek diş etlerinin rahatlamasını sağlayabilirsiniz.  
Diş taşı temizliği ağız hijyenini korurken estetik açıdan da fayda sağlar. Zira diş yüzeyinde biriken tartar ve lekeler temizlendiğinde dişler daha parlak, pürüzsüz ve doğal bir görünüme kavuşur. 
Diş taşı temizliği, ağrısız ve acısız bir dental işlemdir. Diş hekimleri modern aletler ve yöntemler kullanarak hasta konforunu sağlar. Ancak işlem esnasında rahatsızlık hissi oluşması durumunda lokal anestezi veya hassasiyet önleyici yöntemler uygulanır.  
‘’Bu içeriğin geliştirilmesinde İstinye Dental Hospital Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.’’