Çene Kayması Nedir? Çene Kayması Neden Olur?

Çene kayması, çenenin normal pozisyonundan farklı yöne doğru yamulması şeklinde tanımlanır. Bu durum genellikle alt çenede meydana gelir. Çene problemi olan kişilerde bu duruma daha sık rastlanır. Özellikle çenenin açılma derecesinden daha büyük yiyecekleri tüketmek, çenenin yamulmasına ve kitlenmesine neden olur. Bu gibi durumlarda bilinçsiz yöntemlere başvurulmaması gerekir. Kişinin çenesinde kayma meydana geldiğinde sakız çiğnemek gibi hatalı davranışlarda bulunulmamalıdır. Çenenin el ile düzeltilmemesi gerekir ve çene zorla eski pozisyonuna getirmek için zorlanmamalıdır.

Çene kayması, farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bu durumun tedavi edilebilmesi için ise çene cerrahına başvurulması önerilir. Bu süreçte uygulanacak tedavi yöntemleri ise kişinin çene yapısına ve yaşadığı problemin şiddetine bağlı olarak değişkenlik gösterir.

Çene Kayması Nedir?

Çene kayması, çene ekleminin normal pozisyonunun dışına çıkması olarak adlandırılan bir sağlık problemidir. Kas spazmına bağlı olarak bu gibi durumların yaşanma ihtimali söz konusudur. Çene eklemi geçici olarak yerinden oynar ve kişide konuşma problemleri görülür. Eklemlerde ya da kaslarda ortaya çıkan geçici problem, çenenin normal işlevini yerine getirememesine neden olur. 

Bu gibi durumlar genellikle bir süre sonra kendiliğinden geçer. Fakat bir günden uzun süren çene kayması problemlerinde, hastaların doktora başvurması gereklidir. Bu durum kronik hale gelerek kişinin yaşamını zorlaştırabilir. Kısaca belirtmek gerekir ise çene kayması, çenede bulunan eklemlerin ve kasların zorlanmasına bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur.

Çene Kayması Belirtileri Nelerdir?

Çene kayması belirtileri genellikle gözle görülür şekilde ortaya çıkar. Çenede bariz bir yamulma görülür ve bu durum bazen yüz felci ile karıştırılabilir. Çene yapısına bağlı olarak bu yamukluk daha belirgin bir şekilde görülebilir. Bu durum ise kişilerin paniğe kapılmasına yol açar. Alt çene kayması belirtileri arasında şu maddeler yer alır:

• Ağzın tam olarak kapatılamaması
• Yeme ve çiğneme problemleri
• Konuşma zorluğu
• Yüzde asimetri oluşumu 
• Ağızdan salya akması
• Yutkunma problemi
• Çene hareket ettirilirken ses gelmesi 
• Çene hareket ederken sürtünme hissi
• Ağız kapatıldığında dişlerin aynı hizada olmaması

Bu durum düzelmediğinde ya da tedavi edilmediğinde ise daha farklı belirtiler ortaya çıkabilir. İlerleyen süreçte ortaya çıkabilecek olan çene kayması belirtileri ise şu şekildedir:

• Çeneyi açıp kapatamama, hareket ettirememe
• Çenede kaymanın belirginleşmesi
• Baş ağrısı 
• Çenenin yerinden çıkacakmış gibi hissedilmesi
• Boyun ağrısı 
• Konuşma ve yeme problemlerinde şiddetli artış 
• Boyun bölgesinde tutulma

Çene Kayması Neden Olur?

Çene kayması nedenleri arasında ilk sırada çenede bulunan kasların ve eklemlerin fazla zorlanması yer alır. Diş tedavisinde dahi çenenin fazla zorlanmasına bağlı olarak bölgede kaymalar meydana gelebilir. Çene kaymasının genel nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

• Ağzın aşırı açılması
• Diş tedavileri
• Fazla kahkaha atmak
• Çene bölgesine alınan darbelere bağlı olarak travma oluşumu
• Bağ dokusunda gevşeme
• Eklem laksitesi
• Diş sıkma, bruksizm ya da diş gıcırdatma
• İleri yaşa bağlı olarak ortaya çıkan problemler
• Kas zayıflığı ya da kas erimesi
• Kronik eklem gevşekliği
• Stres 
• Gerginlik 
• Diş ve çene yapısında bozukluklar
• Yanlış diş protez uygulamaları
• Diş eksikliği
• Maloklüzyon
• Kas asimetrisi

Çene Kayması Türleri Nelerdir?

Çene kayması sağ tarafa ya da sol tarafa olmak üzere iki farklı şekilde ortaya çıkar. Fakat bazı durumlarda çenenin ön tarafa doğru kaydığı da görülebilir. Öne doğru kayma problemi, en sık rastlanan tür olarak bilinir ve anterior dislokasyon olarak adlandırılır. Arkaya doğru çene kayması ise en nadir görülen kayma türüdür ve özellikle çeneye alınan sert darbelere ve travmalara bağlı olarak oluşum gösterir. Tıbbi olarak arkaya doğru kayma problemi, posterior dislokasyon olarak adlandırılır.

Yukarıya doğru kayma ise kafa bölgesine alınan darbelere bağlı olarak ortaya çıkar. Tıbbi ismi superior dislokasyon olarak adlandırılır ve özellikle trafik kazaları sonrasında görülür. Yana doğru yaşanan kaymalar sağa ve sola olmak üzere iki farklı şekilde ortaya çıkabilir.

Bu durum çenenin sağ ya da sol tarafından gelen darbelere bağlı olarak oluşabileceği gibi çenenin fazla zorlanması nedeni ile de görülebilir. Diş gıcırdatma ya da diş sıkma nedeni ile yana doğru kaymalar görülebilir. En sık görülen çene kayması türleri arasında yer alır ve lateral dislokasyon olarak adlandırılır.

Çene Kayması Tanısı Nasıl Konulur?

Çene kayması tanısı, fiziki muayene ile konulabilir. Durum gözle görülür şekilde belirti gösterdiğinde fiziki muayene, teşhis için yeterlidir. Fakat genel olarak doktorların durumu değerlendirmesi gerekir. Fiziki muayenede kişinin çene yapısı incelenir ve hafif çene hareketleri yapılması talep edilir. Çeneden herhangi bir ses gelip gelmediğine bakılır ve sürtünme olup olmadığına bakılır. 

Yüz bölgesinde asimetri oluşup oluşmadığı da yine bu süreçte incelenir. Çene kaymasının yönü, fiziki muayene ile belirlenir. Gerekli durumlarda ise kişilerden röntgen çekimi talep edilir. Bilgisayarlı tomografi BT ile de durumun teşhis edilmesi mümkündür. Çenede kırık olup olmadığı da bu işlemler ile kontrol edilir. 

Kemik yapısının incelenmesi için ise radyografi yani panoramik film çekimine başvurulur. Daha sonrasında ise kas muayenesi gerçekleştirilir ve kas spazmı olup olmadığı kontrol edilir. Uygulanan bu işlemler sonucunda ise kişilere çene kayması tanısı konulur.

Çene Kayması Nasıl Düzeltilir?

Çene kayması tedavisi ile kişilerde ortaya çıkan bu kayma problemi tedavi edilebilir. Çenede meydana gelen kaymalara evde müdahale edilmemelidir. Hatalı uygulanan işlemler, çenede kalıcı hasara neden olabilir. Bu gibi durumlarda hastalara genellikle çene cerrahı tarafından müdahale edilir. 

İlk olarak konservatif müdahalede bulunulur. Kişinin bir süre istirahat etmesi ve çene bölgesini çok zorlamaması önerilir. Doktorun verdiği bilgilere göre hareket edilmesi gereklidir. Doktorlar kişinin bölgeye soğuk mu yoksa sıcak mı uygulanması gerektiğini bildirir. Bilinçsiz bir şekilde uygulama yapmak kaslara daha fazla zarar vereceği için bu bilginin doktor tarafından bildirilmesi gereklidir.

Sert gıdaların tüketiminden kaçınılmalıdır. Yumuşak ve çiğnemesi kolay besinler tüketilmelidir. Kişi yumuşak besinleri dahi çiğneyemeyecek durumda ise sıvı besinler ile beslenilmesi önerilir. Gerekli durumlarda doktorlar tarafından hastalara ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar reçete edilir. Çene kaslarının güçlendirilebilmesi için fizyoterapi sürecine başlanabilir. Bu süreçte stres yönetiminin de sağlanması oldukça önemlidir.

Diş sıkma problemine bağlı olarak çenede kayma yaşanması halinde ise kişilere gece plağı önerilir. Diş hekimleri tarafından hazırlanan şeffaf plaklar, uyurken dişlere takılır ve çenenin rahatlamasını sağlar. Bazı durumlarda ise çene botoksu önerilebilir. Şiddetli kaymalarda ise cerrahi müdahale gerekli olabilir.